(Minghui.org) Yozlaşmış ve ulusötesi insan hakları baskısı uygulayan yabancılara yönelik yaptırımları güçlendirmeyi amaçlayan C-219 sayılı yasa tasarısı, 8 Ekim 2026 tarihinde Kanada Avam Kamarası'nda üçüncü okunmasını geçti. Tasarının yasalaşması için bir sonraki aşamada Senato tarafından kabul edilmesi ve Kraliyet Onayı alması gerekiyor.
C-219, Eylül 2025'te Muhafazakar Parti'nin Gölge Savunma Bakanı ve Milletvekili James Bezan tarafından sunuldu. Tasarı, 5 Ekim 2025'te ikinci okumayı geçmiş ve ardından üçüncü okuma aşamasına gelmişti.
Muhafazakar Parti Gölge Savunma Bakanı ve Milletvekili James Bezan (Minghui.org)
Avam Kamarası web sitesinde C-219 sayılı yasa tasarısı
Tasarı, yabancı insan hakları ihlalcilerine ve yozlaşmış yetkililere yönelik Kanada'nın yaptırım ve hesap verebilirlik mekanizmalarını güçlendirmeyi amaçlıyor. Tasarının temel hükümleri arasında şunlar yer alıyor: ulusötesi baskıyla açıkça mücadele edilmesi; mevcut yaptırım yasalarının revize edilmesi ve yeniden adlandırılması; şeffaflık ve parlamenter denetim mekanizmalarının artırılması; ve vicdan mahkumları ile insan hakları savunucularının korunması.
2017 tarihli "Yozlaşmış Yabancı Yetkililerin Kurbanları İçin Adalet Yasası"nın (Sergei Magnitsky Yasası olarak bilinir) başlıca savunucularından biri olan Bezan, 9 Ekim'de yaptığı basın açıklamasında şunları ifade etti: "Kanada'nın yaptırım rejimini müttefik ülkelerle daha uyumlu hale getirmek amacıyla; ekonomik tedbirler ve birinci derece aile üyelerine yönelik vize yasakları getiren, SEMA'nın (Özel Ekonomik Önlemler Yasası) adını değiştiren ve yaptırım uygulanan kuruluşların yayın lisanslarının iptal edilmesine olanak tanıyan kişisel yasa tasarımı sunmaktan memnuniyet duyuyorum."
Ulusötesi Baskıyı Hedef Alma ve Yaptırımları Güçlendirme
Tasarı, ulusötesi baskıyı yasal yaptırım sistemine resmen dahil ediyor. Düzenleme, Kanada hükümetinin; mal varlıklarının dondurulması ve ülkeye giriş yasağı gibi tedbirler de dahil olmak üzere, ulusötesi baskı eylemlerini gerçekleştirirken veya bunlara katılırken yabancı hükümetler adına hareket eden yabancı vatandaşlara doğrudan yaptırım uygulama hakkına sahip olduğunu vurguluyor.
2017 tarihli Magnitsky Yasası'nı revize etmenin yanı sıra, bu yasa Özel Ekonomik Tedbirler Yasası'nı da değiştiriyor, "vicdan mahkumları" ve "uluslararası baskı" tanımlarını Kanada yasalarına dahil ediyor ve hükümetin dondurulmuş mal varlıklara el koyması için zaman sınırları belirliyor; bu varlıklar daha sonra insan hakları ihlallerine ve tehditlerine maruz kalan veya yolsuzluktan zarar görenleri tazmin etmek için kullanılabilir.
Yasa, Yozlaşmış Yabancı Yetkililerin Mağdurları İçin Adalet Yasası'nı da değiştirerek, uluslararası alanda tanınan insan haklarını ciddi şekilde ihlal eden veya büyük yolsuzluklara karışan yabancı yetkililerin belirlenmesi ve cezalandırılması kriterlerini daha da açıklığa kavuşturuyor ve genişletiyor. Ayrıca, Özel Ekonomik Tedbirler Yasası'nın adını Küresel Yaptırımlar ve Özel Ekonomik Tedbirler Yasası (2 Nolu Sergei Magnitsky Yasası) olarak değiştirerek, Kanada'nın uluslararası yaptırımlar alanındaki yasal çerçevesini birleştiriyor.
Yasa tasarısının üçüncü okuması, Magnitsky Yasası ve Özel Ekonomik Tedbirler Yasası kapsamındaki cezaları güçlendirerek, yaptırımların uygulanmasını iki yasa arasında uyumlu hale getiriyor: azami 100.000 Kanada doları para cezası, azami üç yıl hapis cezası veya her ikisi birden.
Vicdan Mahkumlarının ve İnsan Hakları Savunucularının Korunması
Mevzuat, inançları (Falun Gong, Hıristiyanlık, İslam vb. gibi) veya kimlikleri nedeniyle tutuklanan veya özgürlükleri kısıtlanan kişiler anlamına gelen "düşünce mahkumları" hukuki kavramını tanımlamakta ve açıklığa kavuşturmaktadır.
Mevzuat, hukuki yollardan, düşünce mahkûmlarını ve yurtdışındaki muhalifleri hapseden veya onlara zulmeden yetkililerin mal varlıklarını devretme veya Kanada'da ikamet etme yollarını keserek Kanada'nın insan hakları ihlalcileri için güvenli bir sığınak olmasını engelliyor.
Geçen Eylül ayında C-219'u tanıttıktan sonra Bezan, bir röportajında bu yasanın Kanada yasalarında "ulusötesi baskıyı" açıkça tanımlayan ilk yasa olduğunu belirtti. "Bu, yabancı müdahale ve gözdağı yoluyla Kanada'da sınır ötesi suç işleyen yabancılara yaptırım uygulamamıza olanak tanıyor" diye açıkladı.
Mevzuat C-219 aynı zamanda Kanada hükümetine Çin Komünist Partisi’nin (ÇKP) son yıllarda Falun Gong uygulayıcılarına, Hong Kong sakinlerine, Tayvanlılara ve diğer gurbetçi topluluklara yönelik yasadışı denizaşırı “polis karakolları”, büyükelçilikler, konsolosluklar ve birleşik cephe örgütleri aracılığıyla yaptığı gözetim ve tehditlerle mücadele etmesine olanak sağlıyor.
İkinci okumada Bezan, "Bu yasa tasarısını çıkararak, o düşünce mahkumlarının ve insan hakları savunucularının kim olduğunu daha net tanımlamış olacak ve dünyanın her yerinde hepsi için ayağa kalkıp mücadele ettiğimizi garanti altına almış olacağız" dedi.
Şeffaflığın ve Yasama Organı Denetim Mekanizmalarının Güçlendirilmesi
C-219 sayılı yasanın hayata geçirilmesi, şeffaflığı artıracak ve düzenli raporlama ile resmi bildirimde bulunma gibi yasama organı denetim mekanizmalarını güçlendirecektir. Yasa, hükümetin bu mevzuat kapsamında aldığı tüm yaptırım kararları veya yürütme emirleri hakkında, belirli bir süre içinde (örneğin 15 gün) parlamentonun her iki kanadına da bildirimde bulunmasını ve resmi başvuruda bulunmasını zorunlu kılmaktadır. Bu düzenleme, yaptırımların uygulanması ve delil toplanması süreçlerinin etkinliğini artırmaktadır. Yasa ayrıca, gümrük belgeleri ve ticari faturalar gibi delillerin kabul edilebilirliğiyle ilgili hükümleri değiştirerek yaptırım ihlallerini daha etkili bir şekilde cezalandırmayı amaçlamaktadır.
Bezan, Kanadalıların ve yurtdışında yaşayan toplulukların, Avam Kamarası ve Senato'daki parlamento komitelerinde görüşlerini dile getirmelerine; ayrıca Magnitsky Yasası veya Özel Ekonomik Tedbirler Yasası kapsamında hangi şahıslara yaptırım uygulanması gerektiğini belirleyen özel yaptırım listeleri ile ilgili delilleri sunmalarına olanak tanıyan bir mekanizma oluşturmayı umduğunu ifade etti.
2024 yılında Falun Gong uygulayıcıları, dünya genelinde 45 ülkeye yaptırım listeleri sunarak, bu listelerde yer alan kişilerin mal varlıklarının dondurulması ve ülkeye girişlerinin yasaklanması çağrısında bulundular. Bezan, 2021 yılında Falun Dafa Derneği adına, Çin Komünist Partisi'nden 150 yetkilinin yer aldığı bir listeyi sunmuştu.
Kanadalı Profesör: Hem Sembolik Hem de Somut Bir Adım
Manitoba Üniversitesi'nden emekli profesör Maria Cheung verdiği bir röportajda, C-219 sayılı yasa tasarısının Avam Kamarası'ndaki üçüncü okuma aşamasını geçmesinin, ulusötesi baskıya maruz kalan insanların korunması adına bir dönüm noktası ve son derece sembolik bir gelişme olduğunu belirtti. Kanada'da daha önce ulusötesi baskıyı özellikle ele alan bir yasal düzenleme bulunmuyordu.
Kanada hükümeti Aralık 2024’te, Uygurlara, Tibetlilere ve Falun Gong uygulayıcılarına yönelik sistematik zulüm gibi gerekçeleri öne sürerek, Özel Ekonomik Tedbirler Yasası kapsamında sekiz üst düzey Çin Komünist Partisi yetkilisine yaptırım uyguladı.
Profesör Zhang, Özel Ekonomik Tedbirler Yasası'nın sürece dahil edilmesinin büyük önem taşıdığını vurguladı. Tasarı yasalaştıktan sonra yaptırımların hayata geçirilmesinin kritik olacağını ifade eden Zhang, İngilizce bilmeyen mağdurların korunması ve bu kişilere yaşadıkları zulmü derhal bildirebilecekleri kanalların sağlanması gibi örneklere dikkat çekti.
Bezan, 10 Ekim'de sosyal medyada yaptığı paylaşımda, "Bu tasarı, Kanada'nın yozlaşmış yabancı yetkililer ve ağır insan hakları ihlalcileri için bir güvenli liman olarak kullanılmamasını sağlamak amacıyla ülkenin yaptırım çerçevesini güçlendiriyor" ifadelerini kullandı. "Ülkemize yönelik artan yabancı müdahalelerle mücadeleye yardımcı olmak adına, Kanada hukukunda ilk kez 'vicdan mahkumu' ve 'ulusötesi baskı' kavramlarını tanımlıyoruz.”
Telif Hakkı © 2026 Minghui.org'a aittir. Her hakkı saklıdır.
