(Minghui.org) Kanada Avam Kamarasın’na bağlı Kanada Kültürel Miras Daimi Komitesi (CHPC), 28 Mayıs'ta Ottawa'da "Kanada Genelinde Yaratıcı ve Performans Alanlarının Durumu" başlıklı bir oturum düzenledi. Kanada Falun Dafa Derneği temsilcileri, Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) Shen Yun'ün son turne sezonunda Kanada tiyatrolarındaki gösterilerine müdahalesi hakkında ifade verdi. Milletvekili Garnett Genuis, komitenin bu uluslararası müdahale hakkında Parlamento'ya rapor vermesi için bir önerge sundu.
Genuis, Wellington Binası'ndaki toplantı sırasında, "Bence burada bahsettiğimiz şey, yabancı bir devletin hoşlanmadığı belirli bir sanat ve kültür etkinliğini sistematik olarak hedef alması" dedi.
Kanada Kültürel Miras Daimi Komitesi (CHPC), 28 Mayıs 2026'daki toplantısında Çin Komünist Partisi'nin (ÇKP) Shen Yun'e müdahalesini ele aldı. (Parlamento videosundan ekran görüntüsü)
ÇKP'nin Artan Müdahalesi
Kanada Falun Dafa Derneği Sözcüsü Joel Chipkar ve avukat Joel Etienne, yabancı müdahalenin Kanada kültürel performansları üzerindeki etkisini tartıştılar. ÇKP'nin, Shen Yun Performing Arts’ın Kanada'da performans sergilemesini engellemek amacıyla Kanada'daki belediye, eyalet, özel ve federal tiyatroları sistematik olarak hedef aldığını söylediler. CHPC ve Kanada hükümetini, Kanada'nın sanat özgürlüğünü korumak için harekete geçmeye çağırdılar.
Avukat Joel Etienne (solda) ve Kanada Falun Dafa Derneği Sözcüsü Joel Chipkar (sağda) duruşma sırasında ifade verdiler. (Parlamento videosundan ekran görüntüsü)
Chipkar açıklamasında, Shen Yun Performing Arts'ın yirmi yıldır Kanada genelinde turne yaptığını ve "komünizm öncesi gerçek, geleneksel Çin kültürünü" sunduğunu söyledi. Ancak son yıllarda, ÇKP'nin müdahalesi, diplomatik baskı, bomba tehditleri, yasal işlemler ve bilgi manipülasyonu da dahil olmak üzere önemli ölçüde arttı. İstatistiklere göre, Shen Yun'e karşı dünya çapında 150'den fazla bomba tehdidi yapıldı.
"Son iki yılda, Kanada'da Shen Yun tiyatrolarını ve Parlamento Tepesi'ndeki politikacıları hedef alan 20'den fazla sahte bomba ve ölüm tehdidi görüldü" diye bildirdi.
Örneğin, Mississauga'daki Living Arts Centre, 15 Mart'ta Çin kökenli bir bomba tehdidi aldı; tehditte, Shen Yun'ün orada gösteri yapması durumunda tiyatronun ve Parlamento Tepesi'nin bombalanacağı belirtildi. Tiyatro tahliye edildi ve gösteri, polis tehdidin güvenilir olmadığına karar verene kadar 90 dakika ertelendi. Birkaç hafta sonra, Toronto'daki Four Seasons Centre, benzer tehditler nedeniyle Shen Yun'ün altı gösterisini iptal etti; polis ise tehditlerin asılsız olduğunu hızla tespit etti.
Toronto'daki gösterilerin iptal edilmesinin ardından, tehdidi gönderen kişi daha sonra bu emsalsiz iptalin en büyük zaferi olduğunu söyleyerek Kanada'yı alaya aldı ve "Kanada ciddiye alınamaz" dedi, Çin Komünist Partisi'ni ise "anavatanım Komünist Parti" olarak nitelendirdi.
Nisan ayında, Vancouver'daki Queen Elizabeth Tiyatrosu da benzer tehditler aldı ve polis tarafından Çin'e kadar takip edildi. Global News, Çin konsolosluğunun doğrudan şehir tiyatrosu yetkililerini Shen Yun gösterilerini iptal etmeye çağırdığını bildirdi; bu da bunun Kanada Komünist Partisi tarafından koordine edilmiş bir kampanya olduğunu ve kendiliğinden bir taciz eylemi olmadığını vurguluyor.
Chipkar, bu tür eylemlerin sadece Shen Yun gösterilerini değil, aynı zamanda Kanada'nın kültürel egemenliğini ve sanatsal ifade özgürlüğünü de etkilediğini açıkladı. Mevcut koşullar altında, bireysel kültürel kurumların sistematik destek ve yanıt mekanizmaları olmadan, ulusal güvenliği ilgilendiren tehditlerle kendi başlarına başa çıkmak zorunda kaldıklarını söyledi.
Bu amaçla, Kanada Falun Dafa Derneği komiteye çeşitli politika önerilerinde bulundu. Bunlar arasında şunlar yer almaktadır: Kanada Mirası Daimi Komitesi (CHPC), yabancı müdahalelerle mücadeleye yönelik rehber ilkeler geliştirmeli; kamu kaynaklarıyla finanse edilen kültürel kurumlara yabancı müdahale konusunda eğitim verilmeli; ulusal güvenlik kurumları bu tür tehditler hakkında kapsamlı soruşturmalar yürütmekle yükümlü kılınmalı; ayrıca Kanada Küresel İşler Bakanlığı (Global Affairs Canada), Çin Komünist Partisi’nin diplomatik baskılarının Viyana Sözleşmesi’ni ihlal edip etmediğini incelemelidir.
ÇKP'yi Kınama Önergesi
Tanık ifadelerini dinledikten sonra, Milletvekili Garnett Genuis, Kanada'nın yabancı bir hükümetin egemen bir ülkenin sanat ve kültürüne müdahale etmesine ve sansürlemesine izin vereceğini hayal etmenin zor olduğunu söyledi.
Milletvekili Garnett Genuis, Kanadalıların sanatsal ifade ve konuşma özgürlüğünü korumak için bir önerge sundu. (Parlamento videosundan ekran görüntüsü)
Önergede, CHPC'nin Çin Komünist Partisi'nin Kanada'ya yönelik yabancı müdahalesini, sanatsal ifade ve konuşma özgürlüğünü sindirme, sansürleme veya bastırma girişimleri de dahil olmak üzere açıkça kınayan ve temel özgürlüklerin korunmasının ve Kanadalıların yabancı sindirmelerden korunmasının önemini yineleyen bir raporu Parlamento'ya sunması önerildi.
O, bu durumun iki partinin de uzlaştığı bir noktayı temsil ettiğine inanıyor ve CHPC'nin yabancı müdahaleye karşı güçlü bir duruş sergilemesi ve sanatsal özgürlüğü savunması gerektiğini öne sürüyor. Sanatçıların güzellik yarattığını ve güzellik aracılığıyla fikirleri sorguladığını ve düşünceyi teşvik ettiğini söyledi. Bunun özgür bir toplum için çok önemli olduğunu belirtti. Milletvekili Genuis, Kanada'nın yabancı müdahalenin Kanada özgürlüğünü bastırmasına izin vermesinin büyük bir utanç olacağını söyledi.
Genuis, önergenin açık ve net olduğunu vurguladı. Tüm siyasi partilerin ortak pozisyonunu temsil ettiğine ve net ve güçlü bir mesaj göndermeye olanak sağladığına inanıyor: sanatları savunun, ifade özgürlüğünü savunun ve Kanada'nın egemenliğini savunun.
Milletvekili Kerry Diotte duruşma sırasında bir soru soruyor. (Parlamento videosundan ekran görüntüsü)
Milletvekili Kerry Diotte ayrıca, Çin Komünist Partisi'nin Kanada'daki faaliyetlere yönelik yabancı müdahalesinin—sanatsal ifadeyi ve konuşma özgürlüğünü sindirme, sansürleme ve bastırma girişimleri de dahil olmak üzere—açıkça kınanması gerektiğini belirtti.
Chipkar, bunun tüm Kanadalıları etkileyen iki partili bir konu olduğunu söyledi. Bugün Falun Gong ve Shen Yun’ün hedef alındığını, yarın ise başka grupların hedef alınabileceğini söyledi. Bir ülke, yabancı otoriter rejimlerin kendi topraklarında sanatları susturmasına ve bastırmasına izin verdiğinde, o ülke egemenliğini kaybeder ve yabancı otoriter rejimlerin kuklası haline gelir.
ÇKP, Korkudan Shen Yun’ü Bastırıyor
Milletvekili Rachel Thomas'ın sorusuna yanıt olarak Chipkar, 1999 yılında ÇKP'nin barışçıl bir manevi uygulama olan Falun Gong'a karşı ülke çapında bir zulüm başlattığını vurguladı.
Shen Yun Performing Arts, 2006 yılında zulüm gören bir grup Falun Gong uygulayıcısı tarafından, komünizm öncesi gerçek Çin kültürünü sergilemek ve ÇKP'nin devam eden insan hakları ihlallerini ortaya çıkarmak amacıyla kuruldu. Chipkar, "Onlar [ÇKP] son 27 yıldır sorumlu oldukları insanlığa karşı işlenen suçları gizlemek istiyorlar" diye açıkladı.
Ona göre Shen Yun, Çin'in tarihi boyunca sahip olduğu kültürel ve manevi değerleri, güzel klasik danslar, canlı bir senfoni ve umut ve şefkat dolu öyküler aracılığıyla sergiliyor; Çin Komünist Partisi ise dünyanın bunu görmesini istemiyor.
Avukat Etienne, bunun sadece yabancı müdahale olmadığını, aynı zamanda Kanada toplumu üzerinde de derin bir etkiye sahip olduğunu da sözlerine ekledi. Shen Yun’ün sanatçıları arasında, şu anda 18 veya 19 yaşında olan Kanada doğumlu gençler de dahil olmak üzere Kanadalılar bulunuyor. Onlar yıllarca eğitim aldılar, ancak şimdi bomba tehditleri, suç teşkil eden tacizler ve gösterilerinin iptal edilme korkusuyla karşı karşıyalar. Bir baba olarak, çocuklarının böyle tehditlerle karşı karşıya kalmasını hayal bile edemiyor.
Etienne şuna inanıyor, “ÇKP'nin müdahalesi, Kanadalıların kültürel özgürlüğünü ve Kanadalı sanatçıların güvenliğini doğrudan etkileyen uluslararası bir suç teşkil ediyor. Tıpkı uyuşturucu suçları gibi, uyuşturucular yurt dışında üretilse de, suç sonuçları Kanada'da ortaya çıkıyor. Benzer şekilde, bu tehditler yurt dışından kaynaklansa da, Kanada'da gerçek zarara neden oluyor. Fark şu ki, ÇKP'nin eylemleri daha gizli: suç eylemleri yurt dışından kaynaklanırken, ÇKP diplomatları diplomatik dokunulmazlığı kullanarak Kanada'da baskı uyguluyor ve tiyatroyu Shen Yun'ü iptal etmeye zorluyor.”
Milletvekili Rachel Thomas, Ottawa'daki bir parlamento oturumunda soru soruyor. (Parlamento videosundan ekran görüntüsü)
Milletvekili Rachel Thomas'ın Kanada hükümetine tavsiye istemesi üzerine Etienne, hükümetin Çin rejiminin tehdit ve yıldırma kampanyalarına yanıt vermek için Kanada Güvenlik İstihbarat Servisi, Kanada Kraliyet Atlı Polisi (RCMP) ve Kanada Dışişleri Bakanlığı'ndan yardım istemesi gerektiğini söyledi.
"Diplomatlar Kanada'da suç faaliyetlerine karıştığında, bana göre, istenmeyen kişi ilan edilebilirler ve davranışlarının durdurulması veya ülkeyi terk etmeleri istenebilir" diye açıkladı.
Etienne, FDAC'ın diğer bazı önerilerini de sıraladı; bunlar arasında Kanada Miras Bakanlığı'nın, yabancı devlet yıldırmasıyla karşı karşıya kalan kamu fonlu kültürel kurumlar için federal rehberlik ve yanıt protokolleri oluşturması yer alıyordu. Ayrıca, NAC gibi kamu fonlu mekanların ve kamu kuruluşlarının da yabancı müdahale, uluslararası baskı ve diplomatik baskı taktikleri konusunda eğitim alması gerektiğini söyledi. NAC'nin Shen Yun'a Ottawa'da performans sergilemesi için tarihler sunması yönünde talimat verilmesi gerektiğini de belirtti.
Duruşmanın yapıldığı gün, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi Ottawa'yı ziyaret etti ve Doğu Kanada'daki birçok Falun Gong uygulayıcısı, Çin Komünist Partisi'nin uluslararası baskısını ifşa etmek için Parlamento Tepesi'nde, Dışişleri Bakanlığı'nda ve Çin Büyükelçiliği'nde sessiz protestolar düzenledi.
Telif Hakkı © 2026 Minghui.org'a aittir. Her hakkı saklıdır.
